Ruim 100 veehouderijen verkocht binnen voorgestelde Natura 2000-zones
Van de ruim 1.400 veehouderijen die sinds 2010 via makelaars zijn verkocht, liggen er 108 binnen de aanvullende zones die het kabinet volgens het maatregelenpakket van juni 2026 rond stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden wil instellen.
Van de ruim 1.400 veehouderijen die sinds 2010 via makelaars zijn verkocht, liggen er 108 binnen de aanvullende zones die het kabinet volgens het maatregelenpakket van juni 2026 rond stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden wil instellen. Vooral intensieve veehouderijen nabij deze gebieden worden de laatste jaren nauwelijks nog op de vrije markt verkocht. Melkveebedrijven wisselen er nog wel van eigenaar, maar vooral vanwege de bijbehorende landbouwgrond. Dat blijkt uit onderzoek van brainbay, de datadochter van NVM.
Volgens het maatregelenpakket van juni 2026 wil het kabinet rond ongeveer 100 stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden aanvullende zones instellen. Bij 85 gebieden gaat het om een zone van 500 meter, bij 15 gebieden om 1.000 meter. Binnen deze zones moet de landbouw extensiveren om de stikstofbelasting te verminderen en de water- en bodemkwaliteit te verbeteren. Welke regels en subsidies precies gaan gelden, moet grotendeels nog worden uitgewerkt.
Nauwelijks verkoop intensieve veehouderijen
Brainbay bracht de voorgestelde zones in kaart en legde deze met behulp van geografische informatiesystemen over de geregistreerde vastgoedtransacties sinds 2010. Daaruit blijkt dat binnen de zones 76 melkveebedrijven en 32 intensieve veehouderijen zijn verkocht. “Wat opvalt, is dat sinds 2021 binnen de voorgestelde zones slechts vijf intensieve veehouderijen via makelaars verkocht zijn. Daarmee vertegenwoordigden zij 15 procent van de transacties in deze gebieden”, aldus de onderzoeker van brainbay. In de periode 2010-2020 bedroeg dit nog 38 procent. Volgens brainbay spelen beëindigingsregelingen daarbij een belangrijke rol. "Intensieve veehouderijen worden de laatste jaren nauwelijks nog op de vrije markt verkocht. Veel bedrijven maken gebruik van beëindigingsregelingen. Die transacties komen niet in onze cijfers terecht, omdat er geen verkopende makelaar bij betrokken is."
Grote vraag naar landbouwgrond
Bij melkveebedrijven is het beeld anders. Deze worden binnen de voorgestelde zones nog geregeld verkocht, maar volgens agrarische makelaars vooral vanwege de landbouwgrond. De mogelijkheid om de veehouderij op de locatie voort te zetten, speelt bij deze transacties een steeds kleinere rol. Of de verkochte bedrijven daadwerkelijk nog als veehouderij actief zijn, is niet bekend.
In de eerste helft van 2026 zijn in heel Nederland 16 melkveehouderijen via makelaars verkocht, tegenover 30 in dezelfde periode van 2025 en 41 in 2024. Slechts 21 bedrijven kwamen nieuw op de markt, ongeveer de helft minder dan een jaar eerder. De vraag naar landbouwgrond blijft ondertussen onverminderd groot. In de eerste helft van 2026 steeg de gemiddelde hectareprijs voor het eerst boven de € 100.000, naar € 106.000. "Boeren hebben extra hectares nodig om te extensiveren en mest op eigen land te plaatsen, terwijl ook woningbouw en natuur ruimte vragen", zegt Jos Ebbers, voorzitter van NVM Agrarisch & Landelijk. "Tegelijkertijd maken lagere marges en hoge grondprijzen het moeilijker om die grond te financieren."
Onzekerheid over gevolgen
De voorgenomen zonering kan leiden tot beperkingen in grondgebruik, afwaardering of uitruil van landbouwgrond en aanpassing of beëindiging van bedrijven. Welke gevolgen dit uiteindelijk heeft voor de agrarische vastgoedmarkt, hangt af van de verdere uitwerking van het kabinetsbeleid. Ebbers benadrukt daarom: “Ondernemers hebben duidelijk en voorspelbaar beleid nodig om verantwoorde keuzes voor de toekomst van hun bedrijf te kunnen maken.”