U bent nu hier: Nieuws
Nieuws · Agrarisch & Landelijk

Advisering bij onteigening is een vak apart

Voor nieuwe wegen, industrieterreinen, maar ook voor woningbouw is de Nederlandse overheid voortdurend op zoek naar grond. In eerste instantie probeert zij deze te kopen. Lukt dit niet, dan volgt onteigening, een ingewikkeld proces dat vraagt om specialistische kennis van jurisprudentie en onderhandelingen, aldus NVM Agrarisch & Landelijk-makelaar en onteigeningsspecialist Jos Ebbers.

22 juli 2019
Weiland 1

Voordat een onteigening wordt aangekondigd of plaatsvindt, is vaak al een heel traject doorlopen, vertelt NVM A&L-makelaar Jos Ebbers. “De overheid kan niet zomaar onteigenen. Daar moet wel een bepaalde basis aan ten grondslag liggen, zoals een bestemmingsplan aan de hand waarvan men kan aantonen de grond nodig te hebben.”

Wet voorkeursrecht gemeenten

Een andere mogelijkheid is dat de gemeente een actief grondbeleid voert. Zij gaat in dat geval eerst in gesprek met de grondeigenaar om diens grond in bezit te krijgen. “Vervolgens kan de gemeente een WVG, Wet voorkeursrecht gemeenten, op die grond leggen. Op dat moment kan men de grond niet meer aan een ander verkopen, maar moet deze aan de gemeente aangeboden worden. Ook dan is er echter nog geen sprake van onteigening. Pas als de tijd echt gaat dringen en onderhandelingen niets opleveren, zal de gemeente als laatste redmiddel het onteigeningsinstrumentarium inzetten.”

Het is daarbij volgens Ebbers van belang om een specialist van de NVM kenniswerkgroep Onteigening in een zo vroeg mogelijk stadium in te schakelen. “Eigenlijk zodra er belangstelling is van overheidswege en niet pas als er daadwerkelijk onteigend gaat worden. WVG-waarde is namelijk heel wat anders dan de waarde die bij onteigening komt kijken. Pas vanaf het moment dat de overheid aangeeft de gronden op onteigeningsbasis te willen verwerven geldt de maximale vergoeding”, aldus Ebbers die benadrukt dat de overheid daarbij verplicht is om te trachten de grond in der minne te verwerven.

Deal making

Er volgt een periode van onderhandelingen, van over en weer bieden. “In iedere fase van dat hele traject is het belangrijk dat de makelaar goed ingevoerd is in de materie en de noodzakelijke kennis heeft. Een NVM-makelaar van de kenniswerkgroep Onteigening kan gemakkelijk schakelen tussen de juridische en die onderhandelings-technische kant – het bepalen van de schadeloosstelling. Juist met deze zogenoemde ‘deal making’ onderscheidt een NVM Agrarisch & Landelijk-makelaar zich van bijvoorbeeld een advocaat. Die laatste zal vooral naar de juridische kant kijken. “Komt een procedure eenmaal voor de rechtbank, dan wordt alleen een bedrag in geld uitgekeerd. Kun je in de fase daaraan voorafgaand tot een overeenkomst komen, dan kun je ook bepaalde zaken regelen die niet op geld worden gewaardeerd. Dat heeft vaak de voorkeur en leidt meestal tot het beste resultaat”, besluit Ebbers.