Brede oproep aan banken tot oplossing NHG-hypotheek

Veel mensen vinden door onderlinge afspraken banken koop- noch huurwoning

De grote belangenverenigingen op de woningmarkt roepen de banken gezamenlijk op tot een dialoog over de Nationale Hypotheek Garantie (NHG). De Nederlandse Vereniging van Makelaars (NVM) en zes andere organisaties vinden het onterecht dat de banken striktere normen toepassen voor hypotheekverstrekking dan de bestaande, door de overheid vastgestelde normen voor hypotheken met NHG. Dat belemmert vooral starters en potentiële kopers in het segment tot 350.000 euro om een eigen woning te kopen. Voor hen is het ook vrijwel onmogelijk om een passende huurwoning te vinden. Ook vragen de belangenverenigingen het Kabinet om actieve aandacht voor dit probleem dat, ondanks eerdere en duidelijke uitspraken van minister De Jager van Financiën, nog steeds speelt.

De woningmarktpartijen die de oproep ondersteunen zijn Vereniging Eigen Huis, VBO Makelaar, VastgoedPro, Vereniging voor ontwikkelaars & bouwondernemers, Organisatie van Financiële Dienstverleners (waarbinnen alle belangrijke hypotheekadviesketens zijn vertegenwoordigd), NEPROM en NVM.

Starters de dupe
Sinds 1 augustus is een nieuwe gedragscode voor hypotheekverstrekking van kracht, de Gedragscode Hypothecaire Financieringen (GHF). De normen in deze gedragscode zijn op onderdelen strikter dan de bestaande normen voor hypotheken met NHG, die de consument ook meer waarborgen en een rentevoordeel biedt. Het verschil tussen de NVG- en GHF-normen betreft het maximum van de lening en het meefinancieren van de kosten voor onderhoud en verbetering van de woning. De nieuwe banknormen beperken de maximale hypotheek tot 106% van de marktwaarde van de woning, terwijl de NHG-normen tot maximaal 108% gaan.

Banken en verzekeraars zijn nu onderling overeengekomen deze normen van de nieuwe gedragscode ook toe te passen voor NHG-hypotheken. Daardoor wordt het vooral voor starters en (lagere) middeninkomens onmogelijk om de bijkomende kosten en de kosten van het opknappen, verbouwen, of energiebesparende maatregelen mee te financieren in de hypotheek. Daarom moeten zij in veel gevallen afzien van de koop. Omdat alternatieven in de huursector meestal ontbreken, kan deze groep geen kant op.

Beantwoording minister De Jager Kamervragen
Dinsdag stuurde minister De Jager antwoorden op eerdere schriftelijke vragen van Tweede Kamerlid Matthijs Huizing (VVD). Daarin stelt hij klip en klaar dat voor NHG-financiering de bijbehorende normering gewoon kan worden gehanteerd, in tegenstelling tot de huidige praktijk. Hij voegt daar wel met enige nadruk aan toe dat het banken vrij staat daarvan af te wijken met strengere normering. Echter, het probleem blijft dat zij dit in onderlinge afstemming, buiten de gedragscode om doen. Intussen worden veel consumenten hierdoor belet een passende, veilige en goedkopere NHG-financiering af te sluiten.

Reactie Ger Hukker
Volgens Ger Hukker, voorzitter van de NVM, is er geen enkele noodzaak om de NHG-regels aan te scherpen. “De voorwaarden van de NHG-leningen zijn veilig en verantwoord. Dit wordt al jaren bewezen in de praktijk.”

Volgens Hukker is deze toepassing van de GHF-normen de zoveelste manier waarop banken het consumenten moeilijker maken om een huis te financieren. “Ze hebben maatregelen genomen die het tal van groepen bijzonder moeilijk maken. Mensen met flexibele arbeidscontracten, senioren die hun eigen huis willen gebruiken als aanvullende pensioenvoorziening, starters met goede baanperspectieven en eigenaren van een huis met particuliere erfpacht worden allemaal geraakt. Zelfs hun trouwste klanten, die al jaren lang hun hypotheek netjes hebben betaald, wordt het lastig gemaakt. Al deze mensen worden als groepen, niet als individuen behandeld. Er is geen maatwerk. Daar komen deze nieuwe regels dus nog eens bovenop.”

De NVM-voorzitter begrijpt goed dat banken consumenten niet willen opzadelen met leningen die ze niet kunnen betalen, maar vindt dat ze op dit gebied doorslaan. “De NVM is vóór verantwoord lenen. Maar op dit moment verschuilen de banken zich achter hun zorgplicht. Ze gebruiken het als het argument om grote groepen mensen uit te sluiten. Er wordt veel te weinig gekeken naar de mogelijkheden die mensen wél hebben. Zorg voor je klanten betekent een persoonlijk advies. Ja zeggen waar dat kan, nee waar dat moet. Die rol moeten ze oppakken.”

Hukker betreurt dat de banken tot nu toe het gesprek hierover met de belangenverenigingen op de woningmarkt niet willen aangaan. “Dat vind ik jammer. We hebben een gezamenlijk belang in het goed laten functioneren van de woningmarkt. Dat is onze gedeelde maatschappelijke taak. Daarom ben ik er van overtuigd dat we in overleg tot oplossingen kunnen komen.”

Noot voor de redactie:
Voor meer informatie over dit persbericht kunt u terecht bij de Roeland Kimman, Communicatie Media en Woordvoering NVM. Telefoon 030 6085 185, mobiel 06-2126 6993 E‑mail: r.kimman@nvmorg.nl