NVM wil meer schaarste op kantoren- en bedrijfsruimtenmarkt

Makelaars zien eigen rol bij terugdringen structurele leegstand

De aanpak van de structurele leegstand in ons land zal alleen werken als er meer schaarste gecreëerd wordt. Hiertoe zouden alleen onder bepaalde voorwaarden nog nieuwe bedrijventerreinen mogen worden uitgegeven en zouden er ook minder nieuwe kantoren moeten worden gebouwd.

Om de aanpak van de structurele leegstand goed te laten verlopen is het noodzakelijk dat meer een beroep wordt gedaan op de expertise van de bedrijfsmakelaar, niet alleen om de leegstaande gebouwen weer verhuurd te krijgen maar ook om een spilfunctie te vervullen in het proces van herbestemming en herstructurering. Dat zijn de belangrijkste conclusies van een  onderzoek dat NVM Business heeft uitgevoerd onder haar leden.

Regio Amsterdam heeft meeste structurele leegstand
Uit de cijfers die de researchafdeling van de NVM heeft onderzocht, blijkt dat er op dit moment ruim 6 miljoen m2 kantoorruimte te huur of te koop staat. Het grootste deel van dit aanbod concentreert zich in een twintigtal steden, voornamelijk in de Randstad. Bij elkaar gaat het om 4 miljoen m2. Daarvan kan volgens de NVM ongeveer 35 procent als structurele leegstand worden aangemerkt. Vooral de regio Amsterdam heeft zeer veel vierkante meters kantoorruimte die al drie jaar of langer leegstaan.

Oplossingen voor leegstaande kantoren
Herbestemming of sloop van moeilijk verhuurbare kantoren is een lastige opgave. Gebouwen zijn vaak nog te jong om ze te slopen of ze staan op de verkeerde plek om bijvoorbeeld een woonbestemming te geven. Het onderzoek van de NVM toont dat ook aan. Het merendeel van de ondervraagde bedrijfsmakelaars komt tot de conclusie dat voor de helft van de lege kantoren ‘niks doen’ op dit moment de enige oplossing is. Slechts 16 procent van de onderzochte kantoorgebouwen komt in aanmerking voor sloop en nog eens eenzelfde percentage voor herbestemming.

Herstel van de vraag moet uitkomst bieden
Doordat niks doen in veel gevallen de enige optie is, is alle hoop gevestigd op het aantrekken van de vraag naar kantoren. De NVM verwacht evenwel dat het herstel van de vraag nog wel enige tijd kan gaan duren. De verhuurstatistieken laten nog steeds een dalende lijn zien. Daar komt nog eens bij dat veel organisaties van plan zijn om efficiënter te gaan werken waardoor ze in de toekomst ook minder vierkante meters kantoorruimte nodig hebben. Ook technologische vernieuwingen hebben een remmende werking op de vraag naar kantoorruimte.

Veroudering grootste probleem voor bedrijfsterreinen
Voor bedrijventerreinen geldt dat vooral steden met een industrieel verleden (Enschede, Tilburg) en relatief nieuwe steden (Almere, Lelystad) met een hoge mate van leegstand kampen. Vooral bedrijventerreinen waar ruimten worden aangeboden die niet meer voldoen aan de eisen van deze tijd, kennen veel leegstand. Vaak is de vrije hoogte in de aangeboden bedrijfsruimten te laag of is de bebouwingsgraad van de terreinen aan de hoge kant waardoor deze er niet aantrekkelijk uitzien. Uit het onderzoek van de NVM blijkt dat op de meeste terreinen nog te weinig actie wordt ondernomen om leegstand en veroudering tegen te gaan. Daarnaast worden er nog steeds nieuwe terreinen uitgegeven, omdat gemeenten afhankelijk zijn van inkomsten uit grondverkoop. Hierdoor neemt de kans af dat er nog een huurder of koper wordt gevonden voor de leegstaande bedrijfsruimten op de bestaande terreinen.

Grote verschillen per gemeente
Er zijn overigens grote verschillen in de mate waarin gemeenten actie ondernemen. Daar waar een zekere schaarste heerst hebben gemeenten vaak een duidelijke visie over wat er moet gebeuren met bedrijfsterreinen. Doordat hier duidelijker de urgentie van ingrijpen wordt gevoeld, zijn deze gemeenten ook aardig op weg met herstructurering. In veel andere gemeenten staat het beleid echter nog in de kinderschoenen.  

Meer schaarste creëeren
De NVM is van mening dat de aanpak van de structurele leegstand in ons land alleen zal werken als er ook meer schaarste gecreëerd wordt. Alleen onder bepaalde voorwaarden zouden er nog nieuwe bedrijventerreinen mogen worden aangelegd. Ook zouden er minder nieuwe kantoren moeten worden gebouwd.  

Rol van NVM-makelaar onontbeerlijk
Er zal tevens een groter beroep op de expertise van de NVM-makelaar moeten worden gedaan. Niet alleen om de leegstaande gebouwen weer verhuurd te krijgen maar ook om mee te werken aan een lange-termijnvisie op het vastgoed en een spilfunctie te kunnen vervullen in het proces van herbestemming en herstructurering. Juist bij het ontwikkelen van een visie blijkt de locale kennis van de NVM-makelaar van essentieel belang te zijn. Dat is kennis die de grote internationale makelaarskantoren vaak niet of onvoldoende in huis hebben.

NVM Business
De vakgroep NVM Business bestaat uit circa 700 NVM-makelaars, gespecialiseerd in commercieel vastgoed. Zij werken dagelijks met provincies, gemeenten, ondernemers, opdrachtgevers, beleggers en gebruikers. De objecten lopen uiteen van winkels tot bedrijventerreinen en van industrieel onroerend goed tot megakantoren.

Deze NVM-specialisten onderscheiden zich op grond van kwaliteit, advies, deskundigheid, marktkennis en dienstverlening op maat.

Noot voor de redactie:
Voor meer info: Liesbeth Kramer, hoofd communicatie. Telefoon 030 6085 185, mobiel 06 1301 7523, E‑mail: l.kramer@nvmorg.nl