Afscheid van de gloeilamp, tips voor nieuw licht

De afgelopen periode hebben wij het allemaal kunnen merken: de gloeilamp verdwijnt langzaam maar zeker uit de winkelschappen. Niet alleen in Nederland, maar in heel Europa.

Voor veel huishoudelijke producten, ook de gloeilamp, zijn nieuwe normen zijn opgesteld als het gaat om efficiënt energieverbruik. Dat het verdwijnen van de vertrouwde gloeilamp soms emoties losmaakt, is begrijpelijk maar ook onnodig. Het assortiment energiezuiniger alternatieven is namelijk zo sterk toegenomen, dat er voor vrijwel alle huishoudelijke toepassingen inmiddels halogeen-, led- of spaarlampen verkrijgbaar zijn met een vergelijkbare vorm, kleur én eenzelfde uitstraling.

Tot en met 2012 zal het ‘uitfaseren’ van de gloeilamp stap voor stap doorgaan en zullen er dus steeds minder soorten gloeilampen te koop zijn. Het is daarom verstandig om u alvast wat te verdiepen in de nieuwe lamp die in de winkel liggen. In deze column geef ik u een vijftal tips voor het vervangen van gloeilampen door de juiste halogeen-, led of spaarlampen.

Tip 1:   Let op de gewenste hoeveelheid licht

Een gloeilamp koos u altijd op basis van het vermogen: het aantal Watt. Bij veel energiezuinige lampen wordt de hoeveelheid licht (de sterkte) die de lamp geeft, uitgedrukt in Lumen. Onderstaande tabel helpt u bij het vergelijken, zodat u weet welke sterkte u nodig heeft ter vervanging van uw oude gloeilamp.

Tip 2:   Let op de kleur van het licht

Naast het aantal Lumen, is het ook belangrijk dat u let op de kleur van het licht van de energiezuinige lamp. Energiezuinige lampen zijn er namelijk in verschillende kleurtinten: van warm gelig licht tot koel wit licht. Welke kleurtint een lamp heeft, staat op de verpakking en wordt Kelvin (K) genoemd. Wilt u een lamp kopen die een warme kleurtint afgeeft, dan kunt u het beste een lamp kopen van 3000 Kelvin of minder. Hoe lager de Kelvin waarde, hoe warmer het licht. Voor lampen boven 3000 Kelvin geldt; hoe hoger de waarde, hoe witter, koeler het licht.

Tip 3:   Houd rekening met dimbaarheid

Sommige led- en spaarlampen zijn dimbaar, anderen niet. Wilt u de energiezuinige lamp gebruiken voor een armatuur met een dimmer? Kijkt u dan voor informatie over de dimbaarheid op de verpakking: hierop staat vermeld of de lamp dimbaar is of niet. Sommigen fabrikanten gebruiken symbolen om te laten zien of een lamp dimbaar is of niet (zie hieronder).

Houdt u er rekening mee dat niet alle dimmers geschikt zijn voor energiezuinige verlichting. Overigens zijn alle halogeenlampen uitstekend te combineren met een gewone gloeilampdimmer.

Tip 4:   Wilt u een korte opstarttijd

Denk bij het kopen van een spaarlamp aan het verschil in opstarttijd. Inmiddels zijn er ook spaarlampen te koop die snel opstarten, dit staat op de verpakking. Voor halogeen en led-lampen is dit niet van toepassing, die gaan altijd direct aan.

Tip 5:   Let op de vorm en grootte van de lamp

Halogeen-, led- en spaarlampen zijn er in veel verschillende, vaak ook nieuwe, vormen en maten. Kijk daarom goed welke energiezuinige lamp in uw bestaande armatuur past. Op de verpakking vindt u informatie over de grootte en de vorm van de lamp.

Met deze tips in het achterhoofd voorkomt u miskopen, en kunt u ervan verzekerd zijn dat u lang kunt genieten van het soort licht dat uw voorkeur heeft. En als uw energiezuinige lamp dan uiteindelijk toch kapot gaat, dan nog het volgende. Spaarlampen horen thuis bij het klein chemisch afval, omdat er kwik in zit. U kunt deze spaarlampen, maar ook led-lampen, gratis inleveren bij de winkelier bij aankoop van een nieuw exemplaar, of ze inleveren in de milieustraat van uw gemeente. Gloeilampen en halogeenlampen mogen gewoon bij het huisvuil.

Ik wens u veel en langdurig plezier met uw nieuwe en energiezuinige verlichting.  

Henk van Elburg is werkzaam bij Agentschap NL. Dit agentschap is verantwoordelijk voor de Taskforce Verlichting, die is ingesteld om de (voormalige) minister van VROM te adviseren over de mogelijkheden om energie-efficiënte verlichting in Nederland gemeengoed te laten worden.