Luisteren!
Deze lente vierde ik het tweejarige bestaan van het onbehagelijke gevoel dat alles anders ging worden. De zekerheden van een zorgeloos bestaan van een eigenaar van een florerend vastgoedbedrijf verdwenen in korte tijd als sneeuw voor de lentezon. De rauwe werkelijkheid van een wereld met een gebrek aan vertrouwen werd mij geheel duidelijk.
Projecten vielen links en rechts van me om. Het was hetzelfde gevoel als je krijgt in een ongeluk. Tijd vertraagt, je ziet de dingen in slow motion, maar onstuitbaar op je af komen en je denkt: ‘Overkomt mij dit?’
De gehele branche heeft een tijdje in shock verkeerd voordat het besef en de omvang van het ongeluk volledig doordrong. In 2009 werd de shock verruild voor een gevoel van berusting, de ontkenning voorbij. Als ze me vragen, met zo’n begrijpende blik, “Hoe gaat het nu met je?” dan zeg ik: “Of het gaat beter, of ik ben gewoon gewend geraakt aan de huidige realiteit.” Ik vermoed het laatste. Een mens heeft een oneindig vermogen zich aan te passen aan de omstandigheden.
Vooral het verlies van vertrouwen viel mij zo op bij dit ongeluk. Hoewel we in een wereld leven die erg rationeel probeert te zijn, zijn het blijkbaar de ontastbare en irrationele zaken als vertrouwen die uiteindelijk de olie voor succesvol zakendoen opleveren. Het komt te voet en gaat te paard. De vraag is hoe we het vertrouwen kunnen terugbrengen. Het zou makkelijk zijn als we daar een landelijke vaccinatie voor zouden kunnen invoeren. ’t Is maar een idee.
De andere, en ook mijn, aanpak is alles weer simpel en overzichtelijk te maken. Overdaad maakt dingen ingewikkeld. Waar gaat het eigenlijk om in dit vak? Wat wil de consument op zoek naar een huis, of het bedrijf op zoek naar een werkplek? Ik dacht ze vierkante meters nodig hadden, maar ze vragen eigenlijk om geluk of succes of zekerheid of flexibiliteit of comfort of een nieuw imago. Ik moet opnieuw leren luisteren en goed te luisteren en proberen te begrijpen wat de vraag is. En vervolgens die vraag vertalen in een project of een nieuw concept voor een gebouw. Dat is een beetje als opnieuw leren lopen, maar het moet: begrip kweekt vertrouwen.
Laatst had ik een brainstormsessie over de nieuwe wereld. De moderator had een kreet aan zijn katheder gehangen van piepschuim. Er stond: Connect with your heart. Opdat we echt zouden proberen elkaar te begrijpen. Hij liep per ongeluk eerst de H van heart eraf en later sloeg hij met een enthousiast maar onbedoeld gebaar de T eraf. Toen stond er ‘Connect with your ear’. Dat was per ongeluk voor mij het meest praktische advies van 2010.