Regeerakkoord: pijn en perspectief
Hoewel de formatie met meer dan 100 dagen tergend lang heeft geduurd, lijken we nu eindelijk een kabinet te krijgen dat de economische problemen van het land gaat aanpakken. Dat er forse bezuinigingen en pijnlijke maatregelen aankomen, had iedereen al verwacht. Toch bevat het regeerakkoord een aantal lichtpuntjes die het gevoel geven dat Nederland uiteindelijk sterker uit de crisis kan komen.
Op de korte termijn zullen we - zeker in de bouw - nog wel even op onze tanden moeten bijten. De economische groei valt de komende vier jaar lager uit, de werkloosheid loopt iets op. Positief is echter dat de huidige coalitie een aantal noodzakelijke ingrepen heeft aangekondigd om de overheidsfinanciën weer op orde te krijgen. Op de langere termijn leidt dit tot meer balans in de uitgaven en inkomsten van de overheid en tot structureel en sneller herstel van de economie.
Het is een goede zaak dat het komende kabinet geen ingrijpende maatregelen neemt op de woningmarkt. De hypotheekrenteaftrek blijft ongemoeid, het scheefwonen in de huursector wordt aangepakt. Hopelijk geeft dat enig vertrouwen bij consumenten. In de woningmarktcijfers van de NVM over het afgelopen kwartaal konden we dat uiteraard nog niet zien, maar mogelijk laat komend kwartaal een beter resultaat zien.
Toch zijn er ook nog wel zorgpunten op de woningmarkt. Door de terugvallende vraag ligt ook de nieuwbouw stil. Dat zet ons straks op achterstand als de markt weer aantrekt, waardoor je een overspannen situatie krijgt met onstabiele prijzen. Veel overheidssteun hoeven we de komende jaren helaas niet te verwachten. Diverse subsidiepotjes zijn inmiddels stopgezet en budgetten voor stedelijke ontwikkeling worden afgeschaft. Zo komt er ook van de noodzakelijke renovatieslag van oude woningen weinig terecht.
Een ander zorgpunt is dat de verantwoordelijkheid voor ruimtelijke ontwikkeling verder wordt afgeschoven op provincies en gemeenten, terwijl die tegelijkertijd fors moeten bezuinigen. Het zal veel creativiteit en doortastendheid vergen van lokale bestuurders om hier een weg in te vinden. Niet door, zoals sommige gemeenten nu doen, domweg een totale bouwstop aan te kondigen. Maar door prioriteiten te stellen, waardoor kansrijke projecten toch kunnen doorgaan.
Goed nieuws is dat het komende kabinet extra wil investeren in wegen en openbaar vervoer. Een goede mobiliteit is immers de sleutel tot economisch succes, de fileproblematiek kost ons jaarlijks een miljard euro. Positief is ook dat de projecten in Randstad Urgent worden doorgezet, waarmee vertrekkend minister Eurlings de afgelopen jaren goede resultaten heeft geboekt. Verder kiest de coalitie voor het aanwijzen van zogenoemde brainports, mainports en greenports. Hiermee ontstaat een basis voor een nieuwe ruimtelijke visie met de meeste toegevoegde waarde voor de BV Nederland.
Als er hierbij ook nog eens werk wordt gemaakt van het vereenvoudigen van procedures en het verminderen van de regeldruk, ziet de toekomst er nog best rooskleurig uit. Kabinet, maak er wat van!
Elco Brinkman is voorzitter van Bouwend Nederland