Jansen versus De Boer over een tussenvorm tussen kopen en huren

Beste Betty,

Naar ik vermoed als een van de weinige Nederlanders ben ik vorige week goed gebruind teruggekeerd van een fietsvakantie in Oostenrijk/Hongarije. Drie weken 30+ graden en maar twee buitjes. Ik was al bijna vergeten dat het nog mogelijk was…

In het reces doe je vaak nieuwe ideeën op. Bij ons werkbezoek aan Berlijn hoorde ik over een tussenvorm tussen kopen en huren, de Genossenschaft. In Nederland zouden we het een wooncoöperatie noemen. Het eigen vermogen van zo’n coöperatie wordt bijeengebracht door de bewoners, die een aantal aandelen kopen.

Op basis van dit eigen vermogen kan de coöperatie vervolgens geld lenen bij de bank, waarmee bv. een appartementencomplex wordt aangeschaft. Die appartementen worden vervolgens verhuurd aan de leden van de coöperatie. De leden ontvangen over hun aandelen een vergoeding van 4 procent/jaar. Als de coöperatie méér winst maakt wordt deze hergeïnvesteerd in het complex dan wel teruggegeven in de vorm van lagere huur. Als je verhuist verkoop je de aandelen door aan de nieuwe huurder.

Deze constructie is in de grotere steden van Duitsland tamelijk populair voor appartementencomplexen in het middensegment. Voor mensen met lage inkomens is de constructie niet geschikt: je moet al gauw €20.000-30.000 ophoesten om je in te kopen. Maar voor middeninkomens is dat geen probleem, zeker niet als je daar ook nog eens 4 procent rente over ontvangt.

Het grote voordeel ten opzichte van de Nederlandse Vereniging van Eigenaren is de grote doorzettingsmacht van de Genossenschaft ten opzichte van de VvE, waardoor noodzakelijke investeringen eenvoudiger te realiseren zijn. VvE-leden zien collectieve investeringen vaak alleen maar als last. Leden van een coöperatie staan daar veel positiever tegenover, omdat ze rechtstreeks profiteren van het rendement van deze investeringen.

In Duitsland kan de Genossenschaft bestaan dankzij het redelijk eigendomsneutraal woningmarktbeleid van de overheid. Maar in Nederland hebben we nog steeds een Berlijnse muur staan tussen de regelingen voor de huur- en de koopsector. En bij de koopsector toont ook dit kabinet weer een fundamentalistische voorkeur voor individueel woningbezit, waardoor het idee van de coöperatie hier geen kans krijgt. Ik neem aan dat jou dat als liberaal ook niet zint. Iets aan doen?

Groeten,

Paulus

Beste Paulus,

Je hebt een iets sportievere vakantie gehad dan ik geloof ik. Wij zijn met ons woonschip door Friesland gevaren, om nog te verblijven in het prachtige Lauwersmeergebied. Het kwam met bakken naar beneden, dus ik heb veel gelezen.

We hebben inderdaad in velerlei opzichten een interessant werkbezoek gehad aan Duitsland, waarbij ieder zo zijn of haar leermomenten zal hebben gehad. Jij vanuit jou ideologie iets andere dan ik, zie ook mijn volgende column.

Het is best een interessant idee. Ik wil het dan ook nader bestuderen. Ik heb nog best wel een aantal vragen. Waar nu corporaties al aangeven dat ze beneden de kostprijs verhuren. Hoe kan dan een coöperatie 4% winst maken? En in feite is het zo, dat dit nu volgens mij ook al gewoon kan. Als deze rechtsvorm vele voordelen heeft tov de vereniging van eigenaren, dan stel ik de vraag, waar is het fout gegaan?

In ieder geval zullen komend jaar genoeg momenten zijn waarbij we dit aan de orde kunnen stellen. In ieder geval komt de Woonvisie langs, en de nieuwe Woningwet met de spelregels voor Woningcorporaties. Kortom genoeg om over na te denken.

Met vriendelijke groet,

Betty