Rustig jaar agrarisch en landelijk vastgoed
Het agrarisch en landelijk vastgoed heeft een matig jaar achter de rug. Over de hele linie vonden er in 2011 minder transacties plaats dan in 2010. Conform de verwachtingen van de NVM was het een rustige markt. De intensieve veehouderij en de glastuinbouw hebben het moeilijk. Door een aanzienlijke vraag blijft grond nog steeds zijn waarde behouden. NVM Agrarisch & Landelijk Vastgoed (NVM A&LV) verwacht voor 2012 dat de prijzen van agrarisch vastgoed onder druk zullen blijven staan.
Bij het agrarisch vastgoed was er in de meeste sectoren en in alle regio’s in Nederland minder instroom van nieuw aanbod en minder vraag. In de intensieve veehouderij is er nog steeds sprake van een ruim aanbod en weinig vraag. Ook zijn er oplevingen in bijvoorbeeld de melkveehouderij, waar de markt overwegend goed is, maar waar sprake is van regionale verschillen. Vooral in het Noorden is de markt voor melkveebedrijven zeer goed. “We zien bereidheid om in de agrarische sector te blijven investeren. De agrarische markt verloopt dan ook over het algemeen redelijk stabiel”, zegt Arjan van der Waaij, voorzitter NVM A&LV.
De markt voor de verkoop van glastuinbouwbedrijven verloopt daarentegen zeer stroef. Er is veel aanbod en weinig vraag. Er vinden weinig transacties plaats en de verkoopprijzen dalen. De Nederlandse akkerbouw is prijshoudend en vertoont een redelijke mobiliteit. In Flevoland stijgen de prijzen in de akkerbouw. “De knelpunten in de agrarische markt zitten dus vooral in de intensieve veehouderij en de glastuinbouw”, aldus Van der Waaij. “Bij beide sectoren geldt dat er een ruim aanbod op de markt is, dat moeizaam verkoopt.”
De verkoop van varkens- en pluimveebedrijven verloopt zeer moeizaam, zoals de NVM in een persbericht in december 2011 al kenbaar heeft gemaakt. Van der Waaij: “Het afgelopen jaar waren slechte opbrengstprijzen en stijgende kosten de grootste belemmeringen in zowel de (intensieve) varkens- als de pluimveesector. Het gaat daarbij vooral om de hoge voerkosten. De overige belemmeringen zijn de mestafzet, regelgeving/vergunningen, de maatschappelijke weerstand tegen megastallen, terugkrabbelende gemeenten qua bouwblok en de stijging van energiekosten. Al met al moeten de stijgende kosten beter in balans komen met de opbrengst van de bedrijven in deze sector.”
De toekomst van de intensieve veehouderij in Nederland ziet er niet rooskleurig uit, constateert de NVM. NVM A&LV verwacht dat voor kleine bedrijven de wettelijk verplichte investeringen voor 2013 een te grote hobbel zijn. “Alleen grote bestaande partijen blijven in de markt. Starters zijn er nauwelijks”, stelt Van der Waaij. “Een aanzienlijk deel van de bedrijven zal op - relatief korte - termijn moeten stoppen. Dat is gunstig voor de blijvers, als de opbrengstprijzen tenminste stijgen.” Voor (achterblijvende) objecten van stoppende boeren moet volgens de NVM maatwerk komen voor hergebruik van locaties. “Nieuwe bestemmingen voor grond en opstallen zijn essentieel om het voor de stoppende boer financieel draagbaar te maken en om verrommeling van het landschap te voorkomen”, zegt Van der Waaij.