Boele Staal: te veel nadruk op maatwerk banken
De Nederlandse bancaire sector heeft het de laatste tijd zwaar te verduren gehad. Organisaties als Vereniging Eigen Huis, de NVB (vereniging voor ontwikkelaars en bouwondernemers), de Neprom en ook de NVM waren en zijn van mening dat de banken te strikte regels stellen bij de hypothecaire geldverstrekking. Dit zou de woningmarkt op slot draaien. Boele Staal, voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB), verweert zich in het nieuwe NVMagazine tegen de kritiek van deze partijen.
Het afgelopen jaar was een belangrijk kritiekpunt van onder meer de NVM dat banken te weinig aan maatwerk doen. Ze zijn te ver doorgeschoten in risicomijdend gedrag, waardoor mensen met een onregelmatig inkomen, zoals zzp’ers, geen huis meer kunnen kopen. “Het maatwerk is bij banken inderdaad afgenomen”, vertelt Staal.
“Maar het is merkwaardig om te zeggen dat hierdoor de huizenmarkt op slot is gedraaid. De huizenmarkt bestaat uit een aantal elementen en als er één element wordt benoemd, dan voegt men er steeds aan toe dat hierdoor de markt op slot wordt gedraaid. De huizenmarkt is echter niet gestagneerd, omdat er geen maatwerk meer wordt geleverd. De hoofdoorzaak van de stagnatie is de economische recessie. Mensen durven hierdoor minder risico’s te nemen en dat zorgt voor vraaguitval. We moeten er niet telkens één element, zoals maatwerk, uitlichten.“
Volgens Staal is het maatwerk weer op gang gekomen na overleg tussen de NVB en toezichthouder AFM. “Banken werden beboet als zij hypotheken verleenden, die niet voldeden aan de regels van de AFM. Hierdoor stelden banken zich terughoudend op. We draaien het nu om: we verlenen maatwerk en als daar een hypotheek tussenzit die niet voldoet aan de regels, dan zullen we dat in het vervolg niet meer doen. Maar er moet niet direct door de AFM een boete worden uitgedeeld.”
Sinds 1 augustus is de nieuwe gedragscode voor hypotheekverstrekking van kracht, de Gedragscode Hypothecaire Financieringen (GHF). Banken kregen daarna van verschillende kanten kritiek, omdat zij de striktere GHF-normen toepasten op hypotheken die vallen onder de Nationale Hypotheekgarantie (NHG). Dat betekent dat mensen in plaats van 108 procent van de woningwaarde slechts 106 procent kunnen lenen. Staal: “De gedragscode heeft bepaald dat er maximaal 106 procent mag worden geleend. Het ministerie van Financiën heeft verzuimd om de NHG daarbij te betrekken. Dat betekent dat er een verschil tussen de code en de NHG zit van 2 procent. De vraag of iemand besluit een huis te kopen, hangt niet van die 2 procent af. Bij een huis van twee ton is dat vierduizend euro. Het is echt een onzinnige benadering, als je zegt dat iemand de aankoop van een huis daarvan laat afhangen.”
De NVB-voorzitter vindt dat er meer helderheid moet komen rond de hypotheekrenteaftrek, al wil hij niet zeggen in welke richting dat moet gebeuren. “Bij een integrale visie op de woningmarkt moet je geen heilige huisjes hebben. Het kabinet heeft zich op dit punt vastgezet. Mijn persoonlijke visie is dat als je een land wilt regeren, je nooit blokkades moet opwerpen bij ordeningsvraagstukken. Een blokkade werp je op bij vraagstukken rond de doodstraf en euthanasie. Dat doe je niet bij ordeningsvraagstukken. Dat is geen verstandige route. Het kabinet zegt: we willen rust op de woningmarkt. Maar het probleem is juist dat die rust er is.”